Dlaczego pusta przestrzeń na stronie zwiększa czytelność?

Pusta przestrzeń na stronie internetowej to obszary bez tekstu, obrazów ani innych elementów. Te odstępy między treściami ułatwiają czytanie, pomagają skupić uwagę na tym, co ważne, i sprawiają, że strona jest przyjemniejsza w odbiorze.

Wg badań Nielsen Norman Group odpowiednia ilość pustej przestrzeni może zwiększyć zrozumienie treści nawet o 20%. Dzieje się tak, ponieważ mózg łatwiej przetwarza informacje, gdy są one wizualnie oddzielone od siebie.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest pusta przestrzeń, jak wpływa na odbiór strony i gdzie warto ją stosować.

Czym jest pusta przestrzeń na stronie?

Pusta przestrzeń to wszystkie miejsca na stronie, które nie zawierają żadnych elementów. Nazwa może być myląca - ta przestrzeń nie musi być biała. Może mieć dowolny kolor tła. Liczy się to, że jest wolna od treści.

Pusta przestrzeń dzieli się na dwa główne rodzaje:

• Makro-przestrzeń - duże odstępy między głównymi sekcjami strony, np. między nagłówkiem a treścią, między akapitami tekstu a formularzem kontaktowym, między kolejnymi blokami informacji.
• Mikro-przestrzeń - małe odstępy wewnątrz elementów, np. odległość między literami, wysokość interlinii (odstęp między wierszami tekstu), odstępy wokół przycisków, marginesy wewnątrz komórek tabeli.

Oba rodzaje są równie ważne. Makro-przestrzeń organizuje strukturę strony i prowadzi wzrok przez kolejne sekcje. Mikro-przestrzeń wpływa na czytelność samego tekstu i komfort korzystania z poszczególnych elementów.

Jak pusta przestrzeń wpływa na odbiór treści?

Odstępy między elementami to sposób przekazywania informacji o ich wzajemnych relacjach. Elementy umieszczone blisko siebie są postrzegane jako powiązane. Elementy oddzielone większą przestrzenią - jako odrębne.

Ułatwia skanowanie treści

Większość osób odwiedzających stronę nie czyta jej od początku do końca. Skanują wzrokiem, szukając informacji, które ich interesują. Pusta przestrzeń ułatwia ten proces - wyraźnie oddziela sekcje i pozwala szybko zorientować się w strukturze strony.

Strona bez odpowiednich odstępów wygląda jak ściana tekstu. Trudno na niej znaleźć konkretną informację, bo wszystko zlewa się w jedną całość.

Zmniejsza obciążenie poznawcze

Obciążenie poznawcze to wysiłek, jakiego wymaga przetworzenie informacji. Gdy na stronie jest zbyt wiele elementów blisko siebie, mózg musi pracować intensywniej, żeby je rozdzielić i zrozumieć.

Odpowiednia ilość pustej przestrzeni zmniejsza ten wysiłek. Informacje są podane w sposób uporządkowany, łatwiejszy do przyswojenia. To szczególnie ważne na stronach, gdzie użytkownik ma podjąć decyzję - np. wypełnić formularz, wybrać usługę lub dokonać zakupu.

Kieruje uwagę na ważne elementy

Element otoczony pustą przestrzenią automatycznie przyciąga uwagę. To zasada kontrastu - wyróżnia się to, co jest inne od otoczenia. Jeśli cała strona jest gęsto wypełniona treścią, nic się nie wyróżnia. Jeśli wokół przycisku lub nagłówka jest więcej przestrzeni, wzrok naturalnie kieruje się w to miejsce.

Wiele firm stosuje tę zasadę przy projektowaniu przycisków akcji (np. "Zamów", "Skontaktuj się"). Przycisk otoczony odpowiednią ilością przestrzeni jest lepiej widoczny niż przycisk wciśnięty między inne elementy.

Gdzie stosować pustą przestrzeń?

Pusta przestrzeń sprawdza się w różnych miejscach na stronie. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich.

Między sekcjami strony

Każda sekcja strony powinna być wyraźnie oddzielona od następnej. Duży odstęp między sekcjami sygnalizuje, że kończy się jeden temat i zaczyna kolejny. Bez tego oddzielenia strona wygląda jak jeden długi blok treści.

Przykład: strona gabinetu stomatologicznego może mieć sekcje "O nas", "Usługi", "Cennik", "Kontakt". Każda z nich powinna być wizualnie odrębna - dzięki temu pacjent szybko znajdzie to, czego szuka.

Wokół nagłówków

Nagłówki organizują treść i pomagają w nawigacji. Żeby spełniały swoją funkcję, muszą być dobrze widoczne. Większy odstęp nad nagłówkiem (oddzielający go od poprzedniej sekcji) i mniejszy pod nim (łączący go z treścią, którą wprowadza) to standardowa praktyka.

W tekście - interlinia i marginesy akapitów

Interlinia (odstęp między wierszami) ma bezpośredni wpływ na czytelność. Zbyt mała interlinia sprawia, że wiersze zlewają się ze sobą. Zbyt duża - utrudnia płynne przechodzenie wzrokiem do następnej linii.

Wg wytycznych WCAG 2.1 (standardy dostępności stron) interlinia powinna wynosić co najmniej 1.5 wysokości czcionki dla tekstu głównego. Dla osób z dysleksją lub problemami ze wzrokiem większa interlinia znacząco ułatwia czytanie.

Odstępy między akapitami pomagają wizualnie rozdzielić kolejne myśli. Standardem jest odstęp równy co najmniej 1.5 wysokości czcionki.

Wokół formularzy i przycisków

Formularze kontaktowe, przyciski akcji i inne elementy interaktywne wymagają przestrzeni wokół siebie. Po pierwsze - ułatwia to ich zauważenie. Po drugie - zmniejsza ryzyko przypadkowego kliknięcia w niewłaściwy element, szczególnie na urządzeniach dotykowych.

Wg wytycznych Material Design od Google minimalny rozmiar elementu klikalnego to 48x48 pikseli. Ta wartość uwzględnia przestrzeń wokół samego elementu, nie tylko jego wizualny rozmiar.

Na urządzeniach mobilnych

Strony przeglądane na telefonach mają mniej miejsca, ale pusta przestrzeń jest tam równie ważna. Mniejszy ekran oznacza, że elementy są bliżej siebie - tym bardziej potrzebują odpowiednich odstępów, żeby były czytelne i łatwe do kliknięcia.

Więcej o projektowaniu stron pod różne urządzenia znajdziesz w artykule o responsywności stron.

Jak ocenić, czy strona ma właściwe proporcje?

Nie ma jednej uniwersalnej wartości odstępów, która sprawdzi się na każdej stronie. Proporcje zależą od rodzaju treści, grupy docelowej i celu strony. Są jednak sposoby, żeby ocenić, czy obecne rozwiązanie działa.

Test skanowania

Otwórz stronę i spróbuj ją przeskanować wzrokiem w kilka sekund. Czy potrafisz szybko zidentyfikować główne sekcje? Czy wiesz, gdzie szukać konkretnych informacji? Jeśli strona wygląda jak jednolita ściana treści, prawdopodobnie brakuje makro-przestrzeni między sekcjami.

Test czytelności tekstu

Przeczytaj dłuższy fragment tekstu na stronie. Czy wiersze są łatwe do śledzenia? Czy po przeczytaniu jednej linii łatwo przenosisz wzrok na początek następnej? Jeśli tekst męczy wzrok lub trudno utrzymać miejsce, interlinia może być za mała.

Test na urządzeniach mobilnych

Otwórz stronę na telefonie. Czy elementy są łatwe do kliknięcia? Czy zdarza się, że przypadkowo klikasz niewłaściwy przycisk lub link? Jeśli tak, odstępy między elementami interaktywnymi są zbyt małe.

Narzędzia do analizy

Istnieją narzędzia, które pomagają ocenić czytelność i dostępność strony:

• PageSpeed Insights - raport Lighthouse zawiera sekcję o dostępności, która może wskazać problemy z rozmiarem elementów klikalnych
• WAVE - narzędzie do testowania dostępności, które wykrywa m.in. problemy z kontrastem i strukturą strony

Więcej o kontraście i czytelności znajdziesz w artykule o kontraście kolorów.

Najczęstsze obawy związane z pustą przestrzenią

Przy projektowaniu stron pojawia się kilka obaw dotyczących stosowania większych odstępów.

Czy strona nie będzie za długa?

Większe odstępy rzeczywiście wydłużają stronę. Jednak dłuższa strona z dobrze zorganizowaną treścią jest łatwiejsza w odbiorze niż krótka strona, gdzie wszystko jest stłoczone. Użytkownicy są przyzwyczajeni do przewijania - ważniejsze jest to, czy łatwo znajdą potrzebne informacje.

Czy nie zmarnuję miejsca?

Pusta przestrzeń pełni konkretną funkcję - organizuje treść, kieruje uwagę i ułatwia odbiór. Przestrzeń wykorzystana w ten sposób zwiększa skuteczność strony. Miejsce "zmarnowane" to raczej elementy, które nie wnoszą wartości, a nie celowo zaprojektowane odstępy.

Czy wszystko się zmieści?

Jeśli na stronie jest bardzo dużo treści i trudno zmieścić wszystko z odpowiednimi odstępami, warto rozważyć, czy cała ta treść jest potrzebna. Czasem mniej informacji podanych w przejrzysty sposób działa lepiej niż więcej informacji podanych chaotycznie. To temat powiązany z paradoksem wyboru - zbyt wiele opcji może utrudniać decyzję.

Podsumowanie

Pusta przestrzeń na stronie internetowej to sposób na organizację treści i kierowanie uwagi użytkownika. Odpowiednie odstępy między elementami ułatwiają skanowanie strony, zmniejszają wysiłek potrzebny do przetworzenia informacji i pomagają wyróżnić ważne elementy.

Kluczowe informacje:

• Pusta przestrzeń dzieli się na makro-przestrzeń (między sekcjami) i mikro-przestrzeń (wewnątrz elementów, np. interlinia)
• Odpowiednie odstępy zwiększają zrozumienie treści - wg Nielsen Norman Group nawet o 20%
• Interlinia powinna wynosić co najmniej 1.5 wysokości czcionki dla tekstu głównego
• Elementy interaktywne (przyciski, linki) potrzebują przestrzeni wokół siebie - minimum 48x48 pikseli na urządzeniach dotykowych
• Optymalna długość wiersza tekstu to 45-75 znaków

Projektowanie strony z odpowiednią ilością pustej przestrzeni wymaga przemyślenia struktury i hierarchii treści. W Arteon tworzymy strony internetowe, które są czytelne, przejrzyste i dostosowane do potrzeb użytkowników. Skontaktuj się z nami, jeśli chcesz, żeby strona firmy była łatwa w odbiorze i skuteczna.